Toskania

Toskania to niezwykle urokliwa część Włoszech. Przepiękne budowle, zabytki i niepowtarzalne klimaty sprawiają, iż wycieczki objazdowe po Toskanii coraz bardziej wysuwają się na czołówki rankingów turystycznych. Jednym z najpiękniejszych, a zarazem najbardziej tajemniczych miast Toskanii jest Florencja.

Florencja, perła włoskiego renesansu, epoki wielkich osiągnięć, w której sukces architekta, uczonego i artysty zależał od jego dyskrecji, dziś staje się bardzo popularny kierunkiem turystycznym. Dopiero teraz to miasto ujawnia swoje sekrety.

Katedra Santa Maria del Fiore

Widać ją z każdego zakątka miasta, chodzi oczywiście o najsłynniejszą budowlę Florencji Katedra Santa Maria del Fiore. Katedrę wieńczy kopuła, która podobno kryje najpilniej strzeżony sekret architekta. Jest to budowla, którą koniecznie trzeba zobaczyć, jeśli planuje się wakacje we Florencji. Katedra wznosi się ponad domami niczym wielka góra. Konstrukcje o wysokości ponad 106 metrów i rozpiętości ponad 42 metrów od 600 lat pozostaje największą na świecie ośmiokątną kopułą murowaną. W jej wnętrzu znajduje się inne arcydzieło, ogromny fresk o powierzchni prawie 1100 m2. Jest to sód ostateczny namalowany przez ulubieńca Medyceuszów Giorgio Vasariego. To jeden z największych fresków na świecie. Kopuła, która z pozoru nie ma żadnego podparcia, wydaje się być cudem techniki budowlanej i dla większości architektów renesansu istotnie nim była.
Gdy w 1380 roku wzniesiono nawy, nikt nie umiał zbudować kopuły tych rozmiarów. Katedra czekała więc nieukończona 50 lat. Jedynym architektem, który twierdził, że tego dokona był Filippo Brunelleschi. Postawił on jednak warunek, że nikomu nie powie jak to zrobił. Dotychczas nie znaleziono żadnego szkicu ani projektu architekta. Zagadkę budowy kopuły współcześni architekci próbują rozwikłać już od ponad 30 lat.

Baptysterium św. Jana

Kolejną zagadką Florencji jest Baptysterium św. Jana. Ośmiokątna budowla pokryta białym i zielonym marmurem, powstała prawdopodobnie na miejscu rzymskiej świątyni. Największą sławę zyskały jego drzwi, nazwane przez Michała anioła „Wrotami Raju”. Dziś historycy sztuki uważają je za jedno z największych arcydzieł renesansu. Na drzwiach znajduje się dziesięć płaskorzeźb przedstawiających postaci i wydarzenia ze Starego Testamentu, Józefa i jego braci, potop i Noego, Abrahama i Izaaka. Drzwi te wiążą się także z tajemnicą, którą znają tylko nieliczni. Te drzwi są wykonaną w brązie repliką. Oryginalne wrota znajdują się w pracowni konserwatorskiej. Drzwi przez 27 lat rzeźbił Lorenzo Ghiberti. Ukończył je w 1452 roku. Wrota Raju są wspaniałą spuścizną po artyście.

Michał Anioł i Leonardo da Vinci

Michał Anioł podobnie jak Leonardo da Vinci tworzył swoje dzieła w oparciu o badanie zwłok. Chcąc poznać tajniki ludzkiego ciała obaj artyści wykonywali sekcje zwłok, wówczas surowo zakazane przez kościół. Przeprowadzali, zatem swoje badania potajemnie. Obydwaj malarze podchodzili jednak do tematu różnie. Leonardo traktował ciało jak maszynę. Penetrując wnętrze ludzkiego organizmu pragnął pojąć, w jaki sposób działa to cudowne urządzenie. Natomiast Michała Anioła interesowało głównie to, jak układają się mięśnie, ponieważ chciał stworzyć idealny model ludzkiego ciała. To co łączy tych największych malarzy nie tylko Florencji, ale i całego świata to nie tylko niezrównany talent. Obydwaj artyści kroili zwłoki, aby stworzyć piękno.

Lukka jest może mniej popularnym miejscem w Toskanii, niż jej stolica- Florencja, ale na pewno jest równie interesująca. Już samo wejście na starówkę Lukki jest ciekawe, wiedzie tylko przez kilka wejść w renesansowych murach otaczających ściśle Stare Miasto.

Miasteczko , co jest bardzo charakterystyczne, utrzymane jest w kolorach beżu, w jego różnych odcieniach, nadających miastu bardzo plastyczny wygląd. Na samym środku starówki znajduje się Piazza San Michele, z ciekawym i starym kościołem San Michele in Foro. Budowę kościoła rozpoczęto w jedenastym wieku, a piękną fasadę zdobią cztery poziomy frontonów z kolumnadami. Czytaj dalszą część wpisu »

W Toskanii, najciekawszym z zachodnich regionów Włoch, wydzielone zostało dziesięć prowincji. Spośród tych dziesięciu, kilka cieszy się ogromną popularnością, jak choćby Florencja, Piza czy właśnie Siena. Według legendy ściśle nawiązującej do powstania Rzymu, Sienę założyć mieli synowie Remusa, chroniąc się przed Romulusem. W rzeczywistości, na terenie obecnej Sieny znajdowało się niewielkie etruskie miasteczko. Późniejsza historia Sieny nie różni się zbytnio od losów całej Toskanii, jednak uwzględnia jeszcze długoletnie konflikty z Florencją. Szczęśliwie, trudna historia nie wpłynęła zbyt destruktywnie na obecny kształt miasta, zaś zabytkowe centrum po dziś dzień zachowało swój unikalny antyczny charakter. Czytaj dalszą część wpisu »

Toskania nie bez powodu jest jednym z najchętniej odwiedzanych regionów Włoch. Położona w środkowej części Półwyspu Apenińskiego, rokrocznie przyciąga kilkadziesiąt milionów turystów. Mimo to jednak w niczym nie przypomina typowo turystycznego centrum – w Toskanii lepiej niż gdziekolwiek indziej zachowały się malownicze krajobrazy, nietknięte ludzką dłonią, ale także urokliwe miasteczka, w których życie wygląda niezmiennie od kilkuset lat. Jednym z nich jest Arezzo, położona na wysokości niecałych 300 metrów n.p.m., stolica prowincji o tej samej nazwie.

Dzisiejsze Arezzo liczy sobie niecałe 100 tysięcy mieszkańców, jednak liczba ta na przestrzeni wieków różnie się zmieniała. Wiązało się to z historią – Arezzo założone zostało przez Etrusków, by po czasie stać się rzymską kolonią. XI i XII wiek to czas wojen pomiędzy Arezzo a Florencją, co wyjątkowo wyraźnie odcisnęło się na późniejszym kształcie i wyglądzie miasta. Wprawdzie XIV wiek był czasem największego rozkwitu Arezzo, jednak od XV następowało już sukcesywne osłabianie pozycji miasta. Dzisiaj – ze względu na nadrzędną funkcję w Prowincji – Arezzo odzyskało czternastowieczną świetność. Mimo to wciąż trudno pozbyć się wrażenia, jakoby miasto cały czas żyło przeszłością. Z turystycznego punktu widzenia – tym lepiej.

Arezzo położone jest na stoku, stąd nawet centralny plac – jedna z największych atrakcji miejscowości – opada w kierunku południowym, czyniąc z Piazza Grande swoistą ciekawostkę. Przy placu stoi kościół Santa Maria della Pieve – charakterystyczna świątynia, której budowę rozpoczęto w połowie XII wieku, by ukończyć dopiero na początku wieku XIV. Mówi się, że przypominający nieco klasztor w Asyżu, kościół Santa Maria della Pieve jest tym samym jednym z najpiękniejszych zabytków tego typu w całej Toskanii. Będąc w Arezzo, warto zobaczyć jeszcze, powstałą na przełomie XIII i XIV wieku katedrę, której budowę oficjalnie zakończono dopiero XX wieku. Zdobiona wieloma cennymi dziełami sztuki, stanowi doskonały przykład tego, jak na przestrzeni lat zmieniały się style architektoniczne. Wreszcie zobaczyć należy jeszcze Pałac Pretorianów, założony z początkiem XIV wieku. Zwiedziwszy Arezzo, warto wybrać się kilkanaście kilometrów na południe i odpocząć nad brzegami jeziora Trasimeno, wokół którego wciąż zwiedzać można wspaniałe pozostałości średniowiecznych zamków.

Toskania jest regionem bardzo wyraźnie zróżnicowanym geograficznie. Ciągnąca się od wybrzeży Morza Tyrreńskiego na zachodzie po Północne Apeniny na wschodzie, Toskania wydaje się jednym z najciekawszych włoskich regionów. Tam też znajdują się najciekawsze miasteczka, które – choć pozornie różne – łączą kręte drogi historii. Podobnie rzecz miała się z Arezzo, podobnie z Florencją i Sienią. Nie inaczej rzecz ma się z Pistoią, miastem położonym w północnej części Toskanii. Pierwotna osada powstała za czasów świetności imperium rzymskiego, jednak aż do XII wieku nie wyróżniała się niczym szczególnym. Dopiero wtedy właśnie Pistoi przyznano przywilej “wolnego miasta”, dzięki czemu wszystkie bariery, dotąd hamujące rozwój miasta, straciły na znaczeniu. W XVI wieku miasto włączono do Wielkiego Księstwa Toskanii, by zaś w połowie XIX wieku – razem z całym regionem – stać się częścią Królestwa Włoch.

Choć dzisiejsza Pistoia liczy sobie niemal 100 tysięcy mieszkańców, sprawia wrażenie miasteczka jeszcze mniejszego. Można odnieść wrażenie, że życie tutaj toczy się wolniej niż gdziekolwiek w Toskanii czy całych Włoszech – to zatem idealne miejsce, by – jak na, bądź co bądź, miejskie warunki, złapać oddech. W Pistoi zachowały się piękne przykłady średniowiecznej architektury. Na uwagę zasługuje Katedra św. Zenona, korzeniami swymi sięgająca nawet XI wieku, która jednak w późniejszym czasie wielokrotnie była przebudowywana. Wewnątrz katedry znajduje się srebrny ołtarz, będący najcenniejszym zabytkiem Pistoi. Warto zajrzeć również do kościoła św. Jana poza miastem oraz do kościoła św. Andrzeja. Wreszcie nie sposób pominąć Ospedale del Ceppo – szpitala, którego fasadę zdobią terakotowe płaskorzeźby z XVI wieku czy Palazzo dei Vescovi z XI wieku. Wewnątrz pałacu funkcjonuje obecnie muzeum, gdzie zgromadzono znalezione na terenie Pistoi eksponaty z różnych okresów istnienia miasta.

Mimo że Pistoię trudno byłoby zaliczyć do miejsc obleganych przez miliony turystów, nie zmienia to faktu, że miasto to jest naprawdę atrakcyjne. To przede wszystkim świetny początek każdej wycieczki w głąb Toskanii.

Co łączy Ząbkowice Śląskie, Toruń i Pizę? Oczywiście, trudność z zachowaniem pionu. I nie chodzi przecież o mieszkańców w piątkowy wieczór wracających do domu, a krzywe wieże – zabytki, które niezwykle skutecznie rozsławiły swoje okolice. Niemniej, najsłynniejsza z nich, Torre Pendente di Pisa, znajduje się w jednym z najbardziej znanych miast Toskanii. Czy jednak Piza to miasto wyłącznie jednego zabytku? Skądże! Okazuje się, że prawie dziewięćdziesięciotysięczna stolica prowincji o tej samej nazwie, to miejsce interesujące także z wielu innych względów.

Historia Pizy ściśle powiązana jest z dziejami całej Toskanii, jednak w 1081 roku – mimo ciągłej przynależności terytorialnej – prowincja uzyskała pełną autonomię gospodarczą. Niemniej, w późniejszych latach Piza trafiała w ręce Genui i Florencji. Dopiero z początkiem XVI wieku miasto na stałe odzyskało niepodległość. Dzisiejszą Pizę odwiedza rocznie 10 milionów turystów z całego świata. Nie trudno się domyślić, że pierwsze – i często jedyne – kroki kierują właśnie ku najsłynniejszemu zabytkowi Pizy – Krzywej Wieży. Budowę tego – bądź co bądź – fenomenu architektonicznego rozpoczęto w 1174 roku. Nie trzeba było długo czekać, by mulisty grunt Campo dei Miracoli raz jeszcze przypomniał o sobie. Marmurowa budowla jeszcze przed ukończeniem zaczęła odchylać się od pionu. Nie przeszkodziło to jednak w kontynuowaniu planów – w 1350 roku powstało ostatnie piętro wieży – tam znaleźć się miały dzwony. Dzisiaj Krzywa Wieża liczy sobie 55 metrów wysokości i traci około 5 metrów do pionu. W związku z tym, że proces odchylania nie ustał, na ponad dekadę (1990-2001) zamknięto wieżę dla ruchu turystycznego. Obecnie zabytek znów gości odwiedzających.

Będąc w Pizie, obejrzeć należy nie tylko wieżę. W bezpośrednim sąsiedztwie, bowiem przy tym samym placu, co wieża, znajduje się jeszcze katedra i baptysterium. Campo dei Miracolo, czyli pole cudów, to najsłynniejszy plac miasta. Nie mniej warto odwiedzić jeszcze kościół Santa Maria della Spina, regularnie odsuwany, by nie dać się ponieść nurtowi rzeki Arno, trzy muzea – dell’Opera del Duomo, Nazionale di San Matteo i delle Sinopie. Wreszcie zobaczyć można również Piazza dei Cavallieri, otoczony średniowieczną architekturą plac miejski. Swoistą ciekawostkę stanowi fakt, że z Pizy pochodził Leonardo Fibonacci, odkrywca najsłynniejszego dzisiaj matematycznego ciągu liczbowego.

Istnieją na świecie miasta, po których nie można spacerować obojętnie. Prawdziwe perły historii i architektury, gdzie z każdym najdrobniejszym zakątkiem wiąże się niesamowita legenda. Jednym z takich miast jest z pewnością, położona w samym sercu Toskanii, Florencja – rozciągająca się na nieco ponad stu kilometrach kwadratowych powierzchni, liczy około 370 tysięcy mieszkańców.

Florencja, jak cała Toskania zresztą, wielokrotnie przechodziła z rąk do rąk. Założona przez Etrusków, w 82 roku p.n.e. została zburzona, by zaledwie dwadzieścia trzy lata później została odbudowana z polecenia Juliusza Cezara. W późniejszych latach Florencja usamodzielniła się gospodarczo, jednak zwierzchnią władzę sprawowali kolejno Bizantyjczycy, Goci, Longobardowie i Frankowie. I choć później miasto trafiło pod panowanie włoskie, wewnętrzne spory nie oszczędzały go na żadnym etapie. Tym niemniej, to właśnie na swym położeniu Florencja zyskała najbardziej – podczas gdy wszystkie drogi prowadziły do Rzymu, większość z nich wiodła właśnie przez Florencję. Ostatnim wydarzeniem, które dobitnie wpłynęło na obecny kształt miasta, była powódź z 1966 roku, kiedy wylała Arno, największa rzeka Toskanii. Mimo starań, wiele spośród bezcennych zabytków Florencji uległo zniszczeniu. Nie zmienia to faktu, że to wciąż jedno z najbardziej godnych odwiedzenia miast Półwyspu Apenińskiego.

Trudno powiedzieć, od czego zacząć należy zwiedzanie Florencji – miasto to jest wprost przepełnione zabytkami, spośród których obejrzenie wszystkich jest niemożliwe, zaś pominięcie któregokolwiek wydaje się zbrodnią. Imponujące są już mury miejskie, obiegające Florencję wokół. W głębi natomiast dokądkolwiek by się nie poszło, dociera się do interesujących miejsc. Warto odwiedzić Pałac i Most Złotników – odpowiednio Palazzo i Ponte Vecchio. Wprost nie wolno pominąć Baptysterium Jana Chrzciciela, gdzie znajduje się replika słynnych Drzwi Raju. Nie inaczej jest z dwiema galeriami – Galleria dell’Academia i Galleria degli Uffizi – to atrakcje słynące w całej Europie. Nie wypada nie zajrzeć do Katedry Matki Boskiej Kwietnej (Cattedrale di Santa Maria del Fiore), przy której stoi niepowtarzalna dzwonnica Giotta.

To oczywiście jedynie wybrane spośród zabytków Florencji. Wymienienie wszystkich zajęłoby stanowczo zbyt dużo miejsca, niemniej każdy z nich z pewnością warto odwiedzić. Szczególnie w takich miastach jak Florencja, dobrze jest wcześniej zaplanować zwiedzanie, bowiem na miejscu i tak okaże się, że czasu jest zawsze zbyt mało.